Ik kan vandaag niet meer doen alsof we in een tijd van vrede leven. Oekraïne, Palestina, Jemen, Soedan, Myanmar, de Democratische Republiek Congo. De spanningen tussen China en Taiwan, India en Pakistan, en vooral tussen Rusland en Europa. Dit zijn geen losstaande conflicten, maar tekenen van een wereldorde die haar moreel kompas kwijt is.
Wat mij bijzonder verontrust, is hoe leiders van een grootmacht steeds openlijker internationale rechtsregels naast zich neerleggen. Dat wordt verkocht als krachtig leiderschap, maar in werkelijkheid is het machtsmisbruik. Wie zo handelt, tast niet alleen grenzen aan, hij verlegt ze. Elke dag opnieuw. En wie denkt dat dit ver van ons bed gebeurt, vergist zich.
Europa reageert te vaak met woorden zonder gevolgen. Morele vermaningen vervangen echte politieke keuzes. Alsof dat mag je niet doen voldoende is in een wereld waar macht steeds vaker boven recht wordt geplaatst. Intussen doen we alsof oude bondgenootschappen vanzelfsprekend blijven, terwijl ze in de praktijk al lang uitgehold zijn.
Ik ben geboren aan het einde van de Koude Oorlog. Wat toen voor velen angstaanjagend was, ken ik vooral uit boeken. Toch voelt het vandaag alsof we opnieuw op dat kantelpunt staan. Niet met tanks tegenover elkaar, maar met een sluipende normalisering van autoritair denken. Vrede wordt herleid tot het afdwingen van eigenbelang. Onderdrukking wordt verkocht als stabiliteit.
In dat brandende wereldbeeld stelt België weinig voor. Zelfs als Europese hoofdstad blijven we machteloos wanneer we geen duidelijke positie innemen. Rechtse politiek heeft internationale solidariteit herleid tot een last, en te veel mensen zijn daarin meegegaan. Elke dag aanvaarden we een beetje meer dat democratie onder druk mag staan, zolang het ons leven niet onmiddellijk raakt.
Pacifisme wordt in die context vaak weggezet als naïef. Alsof kiezen voor vrede betekent dat je wegkijkt. Ik verzet mij daartegen. Voor mij is pacifisme geen passiviteit, maar een actieve keuze. Het is kiezen voor internationaal recht boven willekeur, voor mensenrechten boven macht, voor democratie boven angst. In een wereld die brandt, heb je geen toeschouwers nodig, maar mensen die durven blussen.
Voorzichtigheid wordt vandaag verkocht als verantwoordelijkheid. Te vaak is ze een excuus om geen positie in te nemen. Neutraliteit bestaat niet wanneer rechten worden geschonden. Wie zwijgt, laat anderen bepalen waar de grens komt te liggen.
Ik wil niet zwijgen terwijl de wereld brandt. Ik kies bewust voor duidelijkheid. Voor weerbaarheid zonder cynisme. Voor pacifisme dat niet capituleert, maar handelt. Omdat de wereld die we vandaag achterlaten, morgen door anderen moet worden gedragen. En omdat democratie, menselijkheid en solidariteit alleen blijven bestaan als we ze actief verdedigen, ook wanneer dat ongemakkelijk wordt.
Reacties
Een reactie posten